มิญชวิทยาของระบบประสาทและอวัยวะรับความรู้สึกของผีเสื้อหนอนคูนธรรมดา Catopsilia pomona (Fabricius, 1758)

ศุภลักษณ์ สุ่มแช่ม, ณภัทร โสมาลา, พิสิษฐ์ พูลประเสริฐ, ศิลปชัย เสนารัตน์

Abstract


          วัตถุประสงค์คร้งน้เพื่อศึกษาโครงสร้างมหกายวิภาคและมิญชวิทยาของระบบประสาท และอวัยวะรับความรู้สึกของผีเสื้อหนอนคูนธรรมดา Catopsilia pomona (Fabricius, 1758) โดยทำาการเก็บตัวอย่างทั้งหมดเป็นระยะเวลา 4 เดือน ตั้งแต่เดือนมกราคม ถึง เดือนเมษายน พ.ศ. 2557 บริเวณพื้นที่ภายในมหาวิทยาลัยราชภัฎพิบูลสงคราม วิทยาเขตทะเลแก้ว พบว่า โครงสร้างมหกายวิภาคของระบบประสาทผีเส้อหนอนคูนประกอบด้วยสมองและปมประสาท โดยสมองถูกบรรจุอยู่ภายในกะโหลกศีรษะและเช่อมต่ออยู่กับปมประสาทที่ขนานไปกับลำตัว ด้านล่าง จำนวน 5 ปม ที่สามารถจำแนกเป็นบริเวณส่วนอก 2 ปม คือ ปมประสาทอก 2 ปม และส่วนท้องอีก 3 ปม ภายใต้การศึกษาทางด้านมิญชวิทยา พบว่า ทั้งสมองและปมประสาทมีการจัดเรียงและองค์ประกอบพื้นฐานของเนื้อเยื่อไม่แตกต่างกัน กล่าวคือ ชั้นนอกสุดของแต่ละปมประสาทประกอบด้วยการอยู่รวมกันของเซลล์ประสาทที่สามารถจำาแนกได้เป็น 3 ชนิด คือ เซลล์นิวโรซครีทอรี เซลล์ประสาท และเซลล์ประสาทค้ำจุน ท้งนี้เซลล์นิวโรซครีทอรีมีขนาดใหญ่ที่สุด นิวเคียสติดสีนาเงินและถูกล้อมรอบด้วยไซโตพลาสซึมติดสีชมพู ส่วนตารวมของผีเสื้อซึ่งจัดเป็นอวัยวะรับความรู้สึก ประกอบด้วยหน่วยตาเล็ก ๆ คือ ออมแมทิเดีย ด้านบนปิดด้วยเลนส์แก้วตาหกเหล่ยมคือ เลนส์แก้วตาซ่งมีลักษณะโค้งนูนออกทางด้านนอกเรียกว่า ฟาเซ็ต ซ่งอยู่ด้านใต้ของแก้วตา และเช่อมต่อกับกลุ่มเซลล์รับแสงเรียกว่า แรบดอม หรือแรบโดเมียร์ แต่ละเซลล์มีแขนงประสาทไปเชื่อมต่อกับออพติกโลบของสมองส่วนหน้า

 

Microanatomical Structure of Nervous System and Sense Organ of Catopsilia pomona (Fabricius, 1758)

Abstract
          Basic anatomical and histological structures of nervous system and sense organ of pierid butterfly, Catopsilia pomona (Fabricius, 1758) were investigated. Alive specimens were exclusively collected in four mouths during January to April 2014 within the area of the Pibulsongkram Rajabhat University (Talay Kaew campus). The results revealed that the structure of anatomy of nervous system was consisted of brain and ganglia. Its brain was contained within the skull (head capsule) which was connected to the ganglia along the ventral zone of the body. The ganglia consisted of five ganglia including two thoracic ganglia (pro- and mesothorcic ganglia) and three abdominal ganglia. Based on histological analysis, the basic characteristics of brain tissue and ganglia were similarly observed that could be
divided into two regions i.e., inner medular and outer cortex. The outer cortex contained three main types of cell based on size and histological characterization namely, neurosecretory cell, neuron and neuroglia. Among their cells, neurosecertory cell was the highest in size. Basophilic nucleus with surrounding the eosinophilic cytoplasm was observed in this cell. The compound eye as well as sensory organ was comprised of the multiple functional units, called facets or ommatidia. Each ommatidium was consisted of corneal lens (curve outward) on the top that linked to crysytaline tract, rhabdom or rhabdomeres. The nerves of receptor apparatus or retinula cells are connected to the optic lobe of protocerebrum.


Keywords


มหกายวิภาค; ผีเสื้อหนอนคูณธรรมดา; มิญชวิทยา; ระบบประสาท; อวัยวะรับความรู้สึก; Anatomy; Catopsilia pomona; Histology; Nervous system; Sense organ;

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2017 วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มรย. (YRU Journal of Science and Technology )

YRU Journal of Science and Technology

Moblie: 063-749-0929 E-mail: ejournal_sci@yru.ac.th